Temel Analiz Nedir?

Temel analiz döviz biriminin gerçek değerini bulmak için, dövizin fiyatını etkileyen ilgili faktörlerin tamamını analiz eder. Forex işleminde temel analiz yöntemi kullanmanın en büyük avantajı; uzun dönem fiyat değişimlerini dikkate alan bir spekülatörün, günlük fiyat dalgalanmalarına daha az bir dikkat göstermesini sağlamasıdır .

Forex piyasasında çalışma devamlı iş hayatının gelişimlerinden haberdar olmayı gerektirir. Bu bağlamda Temel Analiz aşağıdaki faktörleri inceler :

Ekonomi göstergeleri; bu göstergeler haber ajansları, istatistiki birimler tarafından yayınlanır. Göstergelerin yayınlanma zamanı her zaman bellidir, yani göstergeler belli zamanlarda yayınlanır. Yayınlanma zamanları ve tarihleri ekonomi kalendarlarında vardır ve beklenen faktörler grubuna girer. Bu göstergeler arasında en önemlileri ABD ekonomi göstergeleri ile özellikle enflasyon ve işsizlik oranlarıdır.

Haberler, olaylar ve gelişmeler; bunlar iki gruba ayrılır: beklenen ve planlanan (ekonomi ve politik haberler) ve beklenmeyen yada planlanmayan (politik, doğal afetler, force majeure (mücbir sebep) olaylardır). Beklenen haberler haberin kesinleşmemesine rağmen piyasaya etkisini gösterir. Burada “dedikodu alırız, gerçekleri satarız” kuralı geçerlidir. Beklenmeyen gelişmeler ise beklenenlerden daha kısa ömürlü etki yaratır fakat etkileri çok daha güçlüdür.

Temel faktörler etkili oldukları zaman dilimi büyüklüğüne göre ikiye ayrılır:

  1. Etkisi kısa olan faktörler; bir veya birkaç günlük etkisi olan faktörlerdir. Genellikle beklenmeyen haberler ve duyum(dedikodu)lardır.
  1. Etkisi uzun süren faktörler; birkaç hafta, hatta birkaç yıllık etkisi olan faktörlerdir. Genellikle makro ekonomik göstergeler ve politik haberlerdir.

Duyumlar, katılımcıların zincirleme reaksiyon gibi işlem yapmalarını sağlarlar. Yeni bir duyum ile piyasada yeni bir dalga oluşuyor ta ki haberin doğru veya yanlış olduğu belli olana kadar, bundan sonra da fiyatın ters yönde tıpkı bir dalganın kayaya çarptıktan sonra geri çekilmesi gibi hareket oluşur.

En çok konuşulan duyumlar genellikle faiz oranlarının değişmesidir. Faiz oranlarının yükseltilmesi (veya sadece beklentisi) ülkenin para değerinin yükselmesi demektir.

Temel faktörler piyasada aşağıdaki gibi etki yaratırlar :

  • Piyasadaki beklenti doğrulanıyorsa fiyatların değişim dinamiğinde fazla değişiklik yaşanmaz.
  • Haber veya gösterge beklenenden daha güçlü çıktıysa, var olan yön değişmez, fakat dinamiği hızlanabilir.
  • Piyasa beklentilerinin yanlış olduğu anlaşılıyorsa yön değişimi muhtemeldir. Genellikle haberin çıktığı anda piyasa biraz durgunlaşır, sanki olup bitenleri hazmediyormuş gibi. Bu durum büyük oyuncuların ters yönde yaptıkları hatalı işlemleri kapatma ve doğru yönde açma sürecidir. Bu süreçte arz ve talep eşitliğinden bir süre fiyat değişimi yaşanmayabilir.
  • Temel faktörün etkisi, var olan trendin ters yönünde ise piyasaya etkisi daha kısa olur.
  • Temel faktörün etkisi, var olan trendi doğruluyorsa piyasa dinamiği artabilir. Ancak bu durumda da trendin değişmesi söz konusu olabilir.

2.1.1. Yabancı Para Dalgalanmalarının Nedenleri

Yabancı para dalgalanmalarının nedenlerini açıklarken ekonomi faktörlerinin önemine değinmek gerekmektedir. Bu bağlamda, her ülkenin parasının değerinin değişmesi o ülkenin ekonomik durumuna ve para birim değerini nasıl kontrol ettiğine bağlıdır. Ekonomi politikasını sanayi, finans, iç ve dış ticari grupların ihtiyaçları belirler. Bunun dışında bir devletin ekonomi politikası iç ve dış talebin ortak noktasıdır.

Döviz fiyatlarının değişim dinamiğine, diğer bir ifadeyle yabancı para dalgalanmalarına etki eden ana faktörler; ekonomi göstergeleri, yapılan anlaşmalar, toplantılar, merkez bankaları oturumları, ekonomi ve ticari ilişkileri olan ülkelerin toplantıları, devlet ekonomi ve finans enstitülerinin başkanlarının açıklamaları, ekonomi ve finans-kredi uzmanlarının açıklamaları ve bileşik müdahaleler anlaşmalarından oluşmaktadır.

Ekonomi göstergeleri ve faktörleri üç yönden önemlidir :

  1. Beklenen seviye,
  2. Önceki seviye,
  3. Tahminlerin aralıkları.

Bunların dışında diğer piyasalardaki olayların da takip edilmesi gerekir; Hisse senedi piyasası, altın, petrol, tarım piyasası v.b.

Diyelim ki merkez bankası rezervlerinin bir kısmını değerli kağıtlara çevirmek isterse veya sonra satacaksa faiz oranlarını düşürür. Böylece diğer bankalar da faiz oranlarını düşürürler ve enflasyon oranı artar. Bunun tersi de geçerlidir. Ülke rezervlerinin azaltılması, örneğin değerli kağıtların satılması faiz oranlarını yükseltir, krediler pahalılanır ve insanlar sermayelerini milli paralarına çevirirler. Bu da doların değerini arttırır.